بزرگترین جراحي ها با كوچك‌ترين برش

درباره این روش نوین جراحی

کد خبر: ۱۰۲۲۰۱

تاریخ: ۱۳ خرداد ۱۳۸۹ - ۰۰:۴۶

امروز شعار عالم جراحي انجام عمل‌هاي بزرگ از طريق شكاف‌هاي كوچك است.

در اين راستا عمل‌هاي لاپاراسكوپي روز به روز جايگاه خاص خود را پيدا مي‌كنند. لاپاراسكوپي كه براي معاينه و بررسي اعضاي شكمي و لگني و به‌منظور تشخيص برخي بيماري‌ها به كار مي‌رود،  مي‌تواند براي انجام جراحي نيز كاربرد داشته باشد. در حوزه طب زنان، لاپاراسكوپي كاربرد زيادي در معاينه قسمت‌هاي خارجي رحم، لوله‌هاي فالوپ و تخمدان‌ها دارد و خصوصاً در موارد دردهاي لگني در جايي كه با استفاده از روش‌هاي تصويربرداري تشخيصي (سونوگرافي و توموگرافي كامپيوتري) نتوان علت زمينه‌اي را تشخيص داد، مورد استفاده زيادي دارد. به  عنوان نمونه تعدادي از بيماري‌هاي زنان كه با استفاده از لاپاراسكوپي تشخيص داده مي‌شوند عبارتند از: اندومتريوز، حاملگي نابجا، كيست‌هاي تخمداني با بيماري‌هاي التهابي لگن (PID)، ناباروري و سرطان. دكتر حسين كرمي، جراح و متخصص بيماري‌هاي كليه و مجاري ادراري و فلوشيپ تخصصي درمان آندوسكوپي سنگ‌ها و مجاري ادراري در مورد اين روش نوين جراحي بيشتر توضيح مي‌دهد:

* آقاي دكتر، مزيت عمل لاپاراسكوپي نسبت به عمل جراحي باز چيست؟

در روش لاپاراسكوپي عمل‌هاي جراحي بدون شكاف بزرگ پوستي تنها با چند بخيه انجام مي‌شود. علاوه بر اين زيبايي پوست، درد كمتر و مدت بستري كمتر در بيمارستان و برگشتن سريع به كار و زندگي روزمره از محاسن لاپاراسكوپي نسبت به عمل جراحي باز است.

* به روش انجام اين عمل هم اشاره مي‌كنيد؟

ابتدا با بيهوشي عمومي يا نخاعي بسته به نوع جراحي، استفاده از سوزن مخصوص يا تروكار كه ابتدا در ناحيه ناف وارد شكم مي‌شود، گاز را وارد حفره شكمي مي‌كنيم و سپس با عبور دوربين به داخل شكم و بزرگ‌نمايي چند برابر آن در تلويزيون، لوله‌هاي تروكار بعدي بسته به نوع عمل و محل عمل گذاشته مي‌شود و با عبور وسايل جراحي مخصوص لاپاراسكوپي از قبيل قيچي، كوتر، پنس و... تمام مراحل عمل جراحي به روش بسته انجام مي‌شود.

* مدت زمان عمل لاپاراسكوپي چقدر است؟

بسته به نوع عمل و مهارت جراح زمان عمل، از چند دقيقه براي عمل‌هاي تشخيصي مانند: بيضه پايين نيامده، كيست و واريكوسل،‌ 5 تا 3 ساعت براي عمل‌هاي بزرگ مثل جراحي سرطان پروستات و تومورهاي بيضه متغير است.

* بيمار بايد پس از اين عمل منتظر عوارض آن هم باشد؟

ببينيد، مثل تمام عمل‌هاي جراحي، لاپاراسكوپي نيز عوارض خودش را دارد كه اغلب ناچيز و قابل كنترل هستند، از جمله: آسيب به احشاء مجاور از قبيل روده، كبد و طحال كه بسيار ناچيز و با درصد پايين همراه هستند و خونريزي از رگ‌هاي بزرگ و تبديل به عمل جراحي باز كه با افزايش مهارت جراح از درصد آن كاسته مي‌شود.

* با اين حال درصد موفقيت‌هاي عمل لاپاراسكوپي چقدر است؟

با افزايش مهارت جراح و گذراندن دوره تكميلي آموزش لاپاراسكوپي اغلب عمل‌ها با درصد بالا و معادل عمل‌هاي جراحي باز انجام مي‌شود.

* آقاي دكتر چه عمل‌هايي در رشته اورولوژي يا جراحي كليه و مجاري ادراري با لاپاراسكوپي انجام مي‌شود؟

خب امروزه بيش از 90درصد عمل‌هاي جراحي ناحيه لگن و شكم با لاپاراسكوپي قابل انجام است كه در اورولوژي شامل برداشتن كليه‌هاي سرطاني، برداشتن كليه‌هايي كه خاموش هستند، رفع محل تنگي حالب و كليه‌ها كه يكي از شايع‌ترين ناهنجاري‌ها در كليه‌هاست، خارج كردن سنگ‌هاي بزرگ حالب، كاشتن مجدد حالب‌ها در مثانه، برداشتن غده سرطاني پروستات، عمل جراحي واريكوسل كه شايع‌ترين علت ناباروري مردان است، كيست‌هاي بزرگ كليه و عمل جراحي RPLND كه براي درمان سرطان بيضه انجام مي‌شود.

* لاپاراسكوپي نفركتومي هم در مورد كليه‌هاي سرطاني كاربرد دارد؟

بله، در اين روش كليه‌هاي سرطاني و غيرسرطاني كه كار نمي‌كنند را بدون شكاف بزرگ، درد پهلو و برداشتن دنده‌ها- كه خود باعث افزايش درد پهلو و گهگاهي فتق محل عمل مي‌شود، از شكافي باريك و كوچك خارج مي‌كنيم. در ضمن به‌علت شكاف كوچك محل عمل، پس از جراحي بيمار درد كمتري نسبت به عمل جراحي باز داشته و سريع‌تر از بيمارستان مرخص مي‌شود. بخيه‌هاي محل عمل 5-3 روز بعد خارج مي‌شود و به بيمار توصيه مي‌شود درصورت داشتن هر گونه مشكلي با محل جراحي با تيم پزشكي در ارتباط باشد.

* پس كليه‌ سرطاني در مراحل ابتدايي سرطان با روش لاپاراسكوپي كاملا قابل درمان است؟

بله چون در بسياري از مواقع فقط قسمت سرطاني برداشته مي‌شود و نياز به برداشتن كل كليه‌ها نيست.كليه‌هاي خاموش هم كه باعث فشار خون و عفونت‌هاي ادراري مي‌شوند با اين روش بدون شكاف بزرگ خارج مي‌شوند.

*  لاپاراسكوپي واريكوسل براي چه بيماري‌هايي كاربرد دارد؟

خب ابتدا بايد توضيح بدهيم كه اصلا واريكوسل چيست؟ به گشادشدگي غيرطبيعي شبكه وريدهاي بيضه واريكوسل گفته مي‌شود.واريكوسل در 15‌درصد مردان بالغ و در سن باروري ديده مي‌شود. در 35‌درصد مردان با ناباروري اوليه و 80درصد مردان با ناباروري ثانويه واريكوسل در معاينه مشاهده مي‌شود.

* علت ايجاد واريكوسل چيست؟

علت واقعي آن نامشخص است ولي نارسا‌بودن دريچه‌هاي لانه كبوتري و اثر فشاري روي وريدهاي بيضه را از علل ايجاد واريكوسل ذكر مي‌كنند.

* و علامت وجود اين مشكل؟

واريكوسل در بيضه چپ شايع است و ممكن است بي‌علامت يا درد بيضه با فعاليت‌هاي سنگين، سرپا بودن طولاني و ورم بيضه خود را نشان دهد.

* شما با چه روشي واريكوسل را تشخيص مي‌دهيد؟

اغلب در معاينه باليني توسط پزشك به‌صورت شبكه وريدي گشاد و درهم كه با گرفتن و فشار‌دادن، گشاد‌شده و بيشتر مي‌شود. امروزه اغلب از سونوگرافي رنگي يا كالر داپلر در تأييد بيماري واريكوسل استفاده مي‌شود.

* با اين حال واريكوسل به درمان دارويي پاسخ مي‌دهد يا اينكه تنها بايد به جراحي متوسل شد؟ روش‌هاي درماني واريكوسل كدامند؟

ببينيد، هيچ درمان دارويي‌اي براي واريكوسل وجود ندارد. با اين حال تكنيك عمل‌هاي جراحي اين بيماري عبارتند از: عمل جراحي باز و لاپاراسكوپي. عمل جراحي باز با برش در محل عبور وريدها با ديد مستقيم يا با استفاده از ميكروسكوپ انجام مي‌شود. در عمل جراحي به روش لاپاراسكوپي نيز سه سوراخ نيم سانتي در ناف و كناره‌هاي شكم جهت عبور لوله تروكار و دوربين و وسايل‌هاي جراحي ايجاد مي‌شود و وريدهاي واريس با بزرگنمايي چندين برابر در تلويزيون‌ها مشخص و قطع مي‌شوند. البته درصد موفقيت به اندازه عمل جراحي باز است ولي درد آن كمتر از عمل جراحي باز است و بيمار به‌صورت سرپايي و بدون نياز به بستري، همان شب بيمارستان را ترك مي‌كند.

* با اين روش ناباروري هم 100‌درصد درمان مي‌شود؟

در اين مورد بايد بگويم عمل جراحي واريكوسل فقط در 60-50درصد موارد باعث بهبودي كيفيت اسپرم مي‌شود. بارزترين تغييرات پس از عمل هم در حركت اسپرم به وجود مي‌آيد كه باعث تقويت حركت اسپرم خواهد شد.