جزئیاتی جديد از تخریب طاق‌های قاجاری بازار تهران

پتک سرمایه‌داری بر فرق آثار باستانی

اگر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مجوزی را برای مرمت بخشی از بازار تهران صادر می‌کند کاملا‌ روشن است که مجوز برای مرمت است نه تخریب بنا. اگر مسؤولان شهرداری به مجوز میراث فرهنگی استناد می‌کنند موضوع مجوز را هم اعلام کنند. حمید بقایی، رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز با بیان اینکه موضوع تخریب 2 سقف قاجاری بازار کفاشان تهران در دست پیگیری است، اعلام می‌کند: با عاملان این تخریب‌ها برخورد خواهیم کرد.

کد خبر: ۱۰۱۸۴۱

تاریخ: ۱۱ خرداد ۱۳۸۹ - ۱۰:۱۹

طاق‌های قاجاری بازار کفاش‌‌های تهران از قدیمی‌ترین بخش‌های این بازار به منظور تحقق اهداف سرمایه‌داران تخریب شد.

‌ 2 طاق قاجاری بازار کفاش‌های تهران به عنوان قدیمی‌ترین بخش‌های این بازار در روزهای جمعه و شنبه، 7 و 8 خرداد امسال به دست عوامل نامشخص تخریب شد؛ بازاری که به گفته رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کمتر از بازار تاریخی تبریز که در آستانه ثبت جهانی است، نیست. به گزارش فارس، یکی از مغازه‌داران قدیمی بازار تهران با اشاره به اینکه اقدام به تخریب این 2 طاق، شبانه انجام شده است،‌ می‌گوید: تا به حال مغازه‌داران بازار تهران اگر یک آجر را از سقف بازار جابه‌جا می‌کردند باید به ده‌ها دستگاه مختلف پاسخ می‌دادند اما عجیب است که بدون هیچ مانعی سرمایه‌داران پاساژ جدیدی که قرار است در این محدوده ساخته شود، توانسته‌اند 2 طاق قدیمی این بازار را براحتی شبانه تخریب کنند.

وی ادامه می‌دهد: معبر باریک معروف به کوچه کیلویی‌ها در این منطقه سال‌ها هم برای خریداران و هم برای فروشندگان در این منطقه مشکل‌ساز بود اما سرمایه‌داران این پاساژ جدید با برداشتن‌ طاق‌ها و پایه‌ها و باز کردن دری از پاساژ به بازار تهران، می‌گویند که می‌خواهند راه را بازتر و کل کوچه را مسقف کنند. یکی دیگر از مغازه‌داران محدوده بازار کفاش‌ها با اشاره به ممنوعیت‌هایی که برای ورود به بازار تهران بعد از ساعت

21 وجود دارد، می‌گوید: هر کسی که بخواهد بعد از ساعت 21 به بازار وارد شود باید از 3 فیلتر «پارکبان»،‌ «کلانتری بازار» و «شهرداری» عبور کند. در واقع تخریب‌کنندگان از این 3 فیلتر با 15 خاور رد شده‌اند؛ 15 خاوری که نخاله‌ها و آجرها را با آنها از منطقه دور کرده‌اند، پس این یک اتفاق مخفیانه نبوده است و مسؤولان در جریان بوده‌اند، وی مدعی شده است که سرمایه‌داران این پاساژ جدید که تخریب‌کننده این 2 طاق تاریخی بوده‌اند رقم‌های میلیاردی را بابت تخریب و مسقف کردن دوباره کوچه کیلویی‌ها به شهرداری پرداخت کرده‌اند. در حالی که تخریب‌های صورت‌گرفته برای هر رهگذری در منطقه بازار تهران کاملا‌ مشهود است، شهردار منطقه 12 تهران ضمن تکذیب خبر فرو ریختن بخشی از سقف بازار تهران می‌گوید: در بازار کفاش‌ها بخشی از طاق با مجوز سازمان میراث فرهنگی در حال بازسازی است و خبر فروریختن بخشی از سقف بازار تهران صحت ندارد. نادر کرمی ادامه می‌دهد: اخیرا خبری با عنوان «فرو ریختن سقف تاریخی بازار تهران» در برخی رسانه‌ها منتشر شده که این موضوع به هیچ‌وجه صحت ندارد و تنها بخشی از طاق این بخش از بازار با مجوز سازمان میراث فرهنگی در حال بازسازی است. وی با بیان اینکه در قسمتی از بازار کفاش‌ها پاساژی احداث شده که مالکان آن درخواست بازسازی طاق آن بخش را کرده‌اند و سازمان میراث فرهنگی مجوز بازسازی را برای این کار صادر کرده است، تاکید می‌کند: سقف این بخش از بازار به هیچ‌وجه با مشکلی مواجه نیست و بازسازی سقف با مجوز سازمان میراث فرهنگی دنبال می‌شود. حسن محسنی، سخنگوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درباره اظهارات شهردار منطقه 12 مبنی بر اینکه طاق بازار کفاش‌های تهران فرونریخته و با مجوز میراث فرهنگی در حال بازسازی است، می‌گوید: سازمان میراث فرهنگی هیچ‌گاه مجوز تخریب بنای تاریخی را صادر نمی‌کند، مجوز برای مرمت است نه تخریب! وی تصریح می‌کند: طبق گزارش‌های کارشناسی معاونت حفظ و احیای میراث فرهنگی استان تهران، تخریب 2 طاق تاریخی بازار تهران صورت گرفته است و جای هیچ تکذیبی وجود ندارد.

وی در ادامه با تاکید بر اینکه بازار تاریخی تهران از بازار‌های تاریخی چون بازار تبریز چیزی کم ندارد،‌ می‌گوید: در حال حاضر شناسایی عواملی که باعث ایجاد چنین تخریب‌هایی شده‌اند در دست بررسي است، اگر شهرداری تهران یا هر دستگاه دیگری مقصر باشد شکایت خواهیم کرد. رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تصریح می‌کند: عاملان این تخریب باید خسارت‌ پرداخت کنند و در واقع این موضوع، تجاوز به بنای تاریخی و جرم محسوب می‌شود. بقایی ادامه می‌دهد: در چنین مواقعی مجرم باید عین همان طرح و پلان را بازسازی کند و مجازات آن را که در مواردی، «زندان» است پشت سر گذارد به طوری‌که اخیرا در یکی از استان‌های کشور برای تخریب‌کنندگان یک بنای تاریخی با پیگیری میراث فرهنگی و حکم دستگاه‌های قضایی 2 سال و نیم زندان و احیای بنا برای فرد تخریب‌کننده لحاظ شد. وی در ادامه افزود: در حال حاضر موضوع تخریب 2 سقف قاجاری بازار کفاشان تهران در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در دست بررسی است تا با دستگاه‌ها و افراد مقصر در این تخریب برخورد قانونی صورت گيرد. معاون رئیس جمهوری در پاسخ به اینکه نقش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در تخریب‌ها و ساخت‌وسازهایی که در محوطه‌های تاریخی شهر تهران انجام می‌شود، چیست و آیا باید پس از انجام هر تخریبی وارد عمل ‌شود، می‌گوید: نماینده سازمان میراث فرهنگی در کمیسیون ماده 5 و شورایعالی شهرسازی حضور دارد اما شهرداری باید طبق قانون پیش از هر ساخت‌و‌ساز و تخریبی در فضاهای تاریخی شهر از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استعلام کند در غیراین صورت مرتکب تخلف می‌شود. نادر کرمی، شهردار منطقه 12 به نامه‌ موجود در شهرداری تهران اشاره می‌کند که براساس آن از سازمان میراث فرهنگی استعلام شده است، مبنی بر اینکه ملکی در منطقه 15 خرداد تهران واقع در بازار کفاش‌ها مقداری مازاد بر پروانه می‌خواهد ساخت‌وسازهایی انجام دهد و برای ترمیم این سقف مجوز از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری صادر شده است. کرمی با بیان اینکه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای مرمت سقف بازار کفاش‌ها مجوز صادر کرده است، می‌گوید: عرض سقف 8 متر بوده است، حال که می‌خواهند آن را 12 متر کنند. نمی‌توانند که سقف را روی هوا نگه دارند، این سقف تخریب و سقف 12 متری ساخته می‌شود. من متوجه این ادبیات نمی‌شوم و نمی‌دانم از کجا یاد گرفته‌اند که می‌گویند ما مجوز مرمت داده‌ایم، نه تخریب؛ مگر ما می‌گوییم سازمان میراث فرهنگی مجوز تخریب داده‌ است. شهردار منطقه 12 با اشاره به اینکه سازمان میراث فرهنگی مجوز داده و براساس آن مالک فعالیت خود را آغاز کرده است، تصریح می‌کند: این سقف مالک شخصی داشته و شهرداری تهران در این زمینه دخیل نیست. میراث فرهنگی مجوز را صادر کرده و حالا به شکلی می‌گوید من این کار را نکرده‌ام. کرمی می‌افزاید: در نامه‌ای که میراث فرهنگی به شهرداری منطقه 12 ارسال کرده، آمده است؛ «مالک متعهد به اجرای سر در ورودی و نما مطابق با نظر و طرح سازمان میراث فرهنگی شود و تمام نماهای داخلی و نیز تقسیم‌بندی فضای داخلی در راستای کنترل تراکم پهنگی در بافت تاریخی با نظر و اخذ تاییديه دفتر فنی میراث فرهنگی باشد و مالک متعهد به اجرای آن شود». در حالی که مسؤولان شهرداری اعلام می‌کنند مسؤولیت اتفاقی که در بازار کفاش‌های تهران رخ داده است برعهده مالک است نه شهرداری تهران و سازمان میراث فرهنگی در این زمینه مجوز لازم را صادر کرده است،‌ قدیر افروند،‌ معاون حفظ و احیای میراث فرهنگی استان تهران تصریح می‌کند که اولا مجوز صادر شده از سوی میراث فرهنگی که برای مرمت صادر شده است مشروط بوده، ثانياً، مربوط به بازار «کیلویی‌ها» است در حالی که این تخریب در بازار کفاش‌ها صورت گرفته و از سوی دیگر مجوز برای «شهرداری تهران» صادر شده است نه «فرد». وی در ادامه می‌گوید: در مجوز میراث فرهنگی برای شهرداری صراحتا شرط شده است که هر عملکردی باید براساس طرح و نظارت بافت تاریخی و با نظارت دفتر فنی میراث فرهنگی باشد اما در حال حاضر شهرداری، کدام هماهنگی را با میراث فرهنگی داشته است؟

افروند یادآور می‌شود که واژه «تخریب» در ادبیات مجوزهای میراث فرهنگی وجود ندارد. در حال حاضر

2 طاق قاجاری بازار کفاش‌های تهران تخریب شده و بازار موضع‌گیری‌های مسؤولان میراث فرهنگی و شهرداری تهران داغ است اما نکته قابل تامل این است که در حاشیه این اظهارنظرها، سرمایه‌دارانی برای رسیدن به اهداف خود‌ با توسل به داشته‌های مادی دست به تخریب داشته‌های فرهنگی کشور می‌زنند.