اساسنامه جدید دانشگاه آزاد و...

گفت‌وگو با محمدرضا مخبردزفولی

کد خبر: ۱۰۱۲۴۰

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۳۸۹ - ۱۴:۲۳

چهار سال از کش‎و‎قوس روی مسأله اصلاح اساسنامه دانشگاه آزاد می‎گذرد و هر روز زاویه‎ای جدید در این مورد پیش می‎آید. دکتر محمدرضا مخبر دزفولی، دبیر شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، یکی از افرادی است که در این رابطه تسلط و اشراف کافی دارد. گفت‎وگو با دکتر مخبر راحت نیست و سئوالات را با ظرافت‎‎های خاصی جواب می‎دهد. اصلا کاری به جنبه‎‎های سیاسی ندارد و تمام ذهنش روی بحث های کارشناسانه متمرکز است. جایگاه حقوقی دکتر مخبر و پاسخ‎‎های وی به سوالات ما در اين گفت‌وگو، پرده از خیلی مسائل پیدا و نهان تغییر اساسنامه بر مي‌دارد كه بسيار خواندني است.

موضوع اصلاح اساسنامه دانشگاه آزاد از چه زمانی مطرح شد و آیا قبل از دولت نهم هم این موضوع در دستور کار قرار داشت؟

اساسنامه دانشگاه آزاد از بدو تأسیس آن، مصوب شورای‎عالی انقلاب فرهنگی است. طی سال‎های 1364 تا 1366 اساسنامه تدوین، اصلاح و ابلاغ شده است. این اساسنامه بر اساس مقتضیات آن روز طراحی شده و مقتضیات آن روز هم این‎طور اقتضاء می‎کرده که این چهارچوب‎‎ها در آن دیده شود. با گذشت بیش از دو دهه می‎بینید چه تحولاتی در حوزه علم و آموزش و فرهنگ و دانشگاه و مراکز تحقیقاتی کشور شکل گرفته است. بسیاری از نهاد‎هایی که در ابتدای پیروزی انقلاب تأسیس شدند، بعد‎ها به‎دلیل نیازی که در کشور احساس می‎شد و متناسب با اقتضائات روز، مورد بازنگری قرار گرفتند و در بازنگری بخش‎‎هایی به مواد و مأموریت‎های‌شان اضافه شده و بخش‎‎هایی هم حذف شده است.

دانشگاه آزاد هم یکی از آن مجموعه‎‎ها بوده که بیش از دو دهه از تصویب اساسنامه آن می‎گذرد و قطعا با توجه به نهضت نرم‎افزاری، تحولات علمی کشور، و پیشرفت‎‎های شگرفی که در زمینه‎‎های گوناگون علمی داشته‎ایم، طبیعی است که طراحی‎‎های جدیدی باید به‎عنوان یک مجموعه بزرگ دانشگاهی در کشور برای دانشگاه آزاد پیش‎بینی شود.

به‎علاوه ساختار‎های آموزشی و پژوهشی و مدیریتی آن به تناسب مقتضیات روز باید دچار بازنگری شده و برای کارآمدتر کردن مورد توجه قرار می‎گرفت. لذا تقریبا از سه چهار سال قبل موضوع بازنگری در اساسنامه و اصلاح آن در شورای‎عالی انقلاب فرهنگی در دستور کار قرار گرفت. ما در تمام مراحل هم تلاش کردیم که در تعامل با خود دوستان دانشگاه آزاد اعم از ریاست دانشگاه آزاد و هیأت مؤسس، این کار را انجام دهیم و در مرحله اول هم با تمایل خود هیئت مؤسس آمدیم و اعضای آن را ترمیم کردیم. این را خود هیئت مؤسس در آن مرحله پیشنهاد داد و تدوین شد و بر اساس پیشنهاد آن‎‎ها در شورای‎عالی انقلاب فرهنگی مورد توجه قرار گرفت و بعد بر اساس تصویب شورای‎عالی انقلاب فرهنگی، این‎‎ها جلسات هیئت مؤسس را با افراد جدید تشکیل دادند.

این مرحله  دقیقا از چه زمانی شورا وارد بحث اساسنامه شد؟

عرض کردم از سه چهار سال قبل.

یعنی در واقع با شروع دولت جدید؟

همین‎طور است.

یعنی قبل از این، کسی به این فکر نبود که این ضرورت‎‎ها در مورد اساسنامه اجرا شود؟

چرا؛ بازنگری مورد توجه بود، مثلا ما بازنگری اساسنامه فرهنگستان‎‎ها را هم مدتی قبل در دستور کار گذاشتیم. بازنگری سیاست‎‎ها و ضوابط چاپ و نشر کتاب در دستور کار قرار گرفت که اخیرا هم ابلاغ شد. بسیاری از موارد است که در مواقع مورد نیاز در شورای‎عالی انقلاب فرهنگی ‎ مورد توجه قرار گرفته است، خود دانشگاه آزاد هم در مقاطعی در دوره دهه 70 پیشنهاد‎هایی را برای این‎که کارهایش روان‎تر شده و راحت‎تر انجام بگیرد، به شورای‎عالی انقلاب فرهنگی آورده و از شورا مجوز گرفته است.

در اساسنامه سال 1366 اشاره شده که مدت ریاست دانشگاه آزاد چهار ساله است و یا باید مدت ریاست با حکم شورای‎عالی انقلاب فرهنگی تمدید شود، این موارد قبل از این اجرایی نشده بود؟

بله، یکی از اشکالات همین بوده که به مواردی که در آن ابتدا در اساسنامه بوده، توجه کافی نشده بود، ولی در این چندسال این‎‎ها مورد توجه قرار گرفت و بعد بر اساس این‎که در چهارچوب‎‎های قانونی و تعیین‎شده در اساسنامه حرکت دانشگاه آزاد هم باید رو به جلو باشد و تقویت شود و هم در صورت لزوم اصلاح در آن صورت گیرد، این مسئله بررسی شد. در ابتدای کار هم، دوستان ما در هیئت مؤسس از این‎که چنین اصلاحی صورت گیرد، استقبال کردند و ما هم همراهی کردیم؛ گفتیم پیشنهاد بدهید، آن‎‎ها گفتند که ما ظرف یکی دو ماه این پیشنهاد را ارایه می‎کنیم. چون بنده با دوستان هیئت مؤسس در تعامل بودم، روی این مسئله تأکید داشتم و به دوستان دیگر در شورای‎عالی انقلاب فرهنگی هم این تأکید را منتقل می‎کردم که اجازه دهید از همان مسیری که دوستان می‎توانند به ما پیشنهاد بدهند که در تعامل سازنده کار را جلو ببریم و کار دنبال شود. لذا همین چندماه مرتب در تعامل بودیم و تأکید داشتیم که پیشنهاد را از جانب دوستان دریافت کنیم و دوستان تا شاید نزدیک به یک سال یا کمتر یا بیشتر این پیشنهاد‎ها را ندادند؛ به‎طوری که مورد اعتراض اعضای شورای‎عالی انقلاب فرهنگی واقع شد و در یک جلسه شورای‎عالی انقلاب فرهنگی، برخی از اعضاء اعتراض کردند و چندین نفر از اعضای شورای‎عالی انقلاب فرهنگی درخواست کردند که با توجه به این‎که هیئت مؤسس پیشنهادش را نفرستاده شورا خودش به صورت مستقیم وارد شود و اصلاح اساسنامه را انجام دهد.

در این مرحله که به‎نظرم سال 1387 باشد، جناب آقای دکتر لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی پیشنهاد کردند که یک فرصت یک ماهه دیگر داده شود. و یک فرصت یک ماهه دوباره داده شد تا آبان 1387. در این تاریخ با حضور خود همین دوستان دوباره تأکید شد و گفتند یک مهلت یک ماهه دیگر داده شود که روی هم رفته شد دو ماه. و بعد هم در این تعامل بنده با اعضای هیئت مؤسس و ریاست محترم هیئت مؤسس دانشگاه، دیدار کردم و شخصا چند بار خدمت ایشان رسیدم و چندین بار با ایشان صحبت کردم.

حرف آقای هاشمی در این مباحث چه بود و روی چه نکاتی حساسیت داشتند و کی پذیرفتند که تغییرات اعمال شود؟

اصل تغییر را که ایشان قبول داشتند؛ منتهی می‎گفتند ما پیشنهاد دهنده باشیم. ما هم می‎گفتیم شما پیشنهاد را بدهید، اما چون پیشنهاد را ندادند، کار وارد یک چرخه بعدی شد.

درباره مفاد این تغییرات در آن مرحله صحبتی شد؟

خیر، بحث مفاد نبود؛ بحث اصلاح اساسنامه بود.

یعنی دستشان برای ایجاد تغییرات در اساسنامه باز بود؟

بله؛ پیشنهادهای‎شان را می‎توانستند بدهند؛ و تا مرحله و مقطع قبل از انتخابات سال گذشته و بعد از انتخابات هم شورا صبر کرد. در عین‎حال بعد از انتخابات و در سال 1388، شورا تشخیص داد که علی‎رغم این‎که خیلی صبر کرده و پیشنهادی از جانب دوستان‎مان در هیئت مؤسس نیامده، موضوع در دستور کار قرار دهد.

رهبر انقلاب در مقطعی به این ماجرا ورودی داشتند، یعنی وقتی که شورا خیلی اصرار داشت اساسنامه تغییر بکند، ایشان از شورا خواستند که فرصت کاملی به هیئت مؤسس بدهند، این تقریبا چه تاریخی بود؟

سال 1387 و آقایان می‎گفتند ما بعد از انتخابات پیشنهاد را می‎دهیم.

یعنی در واقع این مهلت با نظر رهبری به جمع داده شده بود که آنها از این فرصت استفاده کنند؟

بالاخره در این ملاقات‎‎هایی که آقای هاشمی با مقام معظم رهبری داشتند، این مسأله مطرح و این فرصت داده شده بود.

آقای احمدی‎نژاد هم در یک جمع دانشجویی صحبت کرده بودند و به این موضوع تلویحا اشاره کرده بودند که ما داشتیم به مراحل آخر می‎رسیدیم. به ما گفتند که صبر کنید و یک فرصتی داده شود.
به هر حال این دوره طولانی و این فرصت‎‎ها در مراحل مختلف داده شد و در سال 1388 در دستور قرار گرفت. علی‎رغم این‎که ما باز پیگیری کردیم از دوستان هیئت مؤسس پیشنهادشان را بگیریم، ولی به هر دلیلی این دوستان ارایه پیشنهاد ندادند.

این موارد مکاتبه شده است یا شفاهی بوده؟

همه این‎‎ها هم مکتوب است و هم شفاهی و در این مراوده ما نهایت حسن نیت را نسبت به این‎که از دوستان پیشنهادشان را بگیریم، در نظر داشتیم. بعد یک شبهه‎ای از ناحیه اعضای هیئت مؤسس مطرح شد که آیا شورای‎عالی انقلاب فرهنگی ابتدا به ساکن و رأسا می‎تواند اصلاح اساسنامه را انجام دهد؟ بررسی‎‎های حقوقی ما نشان می‎داد که می‎تواند. چون خود اساسنامه مصوبه خود شورای‎عالی انقلاب فرهنگی است، تغییر آن هم می‎تواند توسط خود این شورا انجام گیرد، ضمن این‎که یک ماده‎ای داشتیم که می‎تواند پیشنهاد به‎وسیله هیئت مؤسس ارایه شود و این نافی حق شورای انقلاب فرهنگی برای این‎که اصلاح را انجام دهد، نبود.

این صحبت مربوط به همین اواخر می شود؟

بله؛ در سال 1388 که ما شروع کردیم اعضای هیئت مؤسس این شبهه را مطرح کردند و نهایتا کار به بررسی حقوقی از ناحیه دوستان دیگر و دستگاه‎‎های دیگر رسید و نتیجه آن شد که شورای‎عالی انقلاب فرهنگی رأسا هم می‎تواند.

مذاکرات پشت پرده‎ای در این مورد صورت گرفته است؟ یعنی در باره شبهه‎ای که به‎کار شورای انقلاب فرهنگی وارد می‎شود، کار کارشناسی شده و جواب‎‎هایی هم در این مورد رد و بدل شده است؟

بله؛ نهایتا بر اساس بررسی‎‎های حقوقی که انجام گرفت، این حق شورای‎عالی انقلاب فرهنگی کاملا درست تشخیص داده شده که می‎تواند خودش ابتدا به ساکن اصلاح را هم انجام دهد و این منافاتی با اساسنامه ندارد.

این فرضیه بود که هیئت مؤسس در صدد تغییر در اساسنامه نیست تا انتخابات انجام شود که اگر انتخابات شرایط دیگر گونه‎ای داشت، آن‎موقع جور دیگری در مورد اساسنامه تصمیم بگیرند. آیا این مسئله صحت داشت؟

من الان نمی‎توانم در این زمینه اظهارنظر کنم؛ این را باید از خودشان بپرسید که نیت‎شان در این کار چه بوده؛ ولی به هر حال این زمان و این دوره طولانی را ما سپری کردیم.

اما مسیر کار به‎سمتی رفت که تا انتهای دولت نهم بحث تغییر اساسنامه عملا راکد ماند و ثمره‎اش در دولت نهم دیده نشد؟

به هر حال، تاکنون طول کشید.

بعد از کار حقوقی که صورت گرفت، چه سرفصل‎‎هایی مد نظر شورا بود که در این تغییرات اجرایی شد؟

به هر حال بعد از زمانی طولانی و آمد و شد‎‎های مکرر شورا وارد شد، هم در بحث مربوط به ترکیب و وظایف هیئت مؤسس و هم جایگاه و شخصیت حقوقی؛ شورا دانشگاه آزاد را یک نهاد عمومی تشخیص داده که هیچ‎گونه مالکیتی برای مؤسسین ایجاد نشده و حق هیچ‎گونه استفاده شخصی از این مجموعه را هم نخواهند داشت؛ این را در اساسنامه پیش‎بینی کردیم، بعد از این در بخش‎‎های مرتبط با ترکیب هیئت امنا اصلاح صورت گرفت و اعضای هیئت علمی دانشگاه‎‎ها در مرتبه دانشیاری و استادی به جمع هیئت امنا اضافه شدند. در دوره ریاست دانشگاه آزاد اگر به اساسنامه سال 1366 برگشت بکنید، ننوشته که چهار ساله، دوره نوشته نشده است. یک‎جا نوشته شده هیئت امنا در اولین جلسه یک نفر را برای چهار سال انتخاب می‎کنند.

نگفته که این تکرار می‎شود؟

نه چیزی راجع به آن نگفته، چون مسکوت بوده از این استفاده شده و لذا در این اساسنامه جدید، شفاف و کاملا مشخص شده که دوره اولا چهار ساله است و یک دوره دیگر هم بلامانع بوده و هر دوره هم باید بیاورند و تأیید شورای انقلاب فرهنگی را برای ریاست داشته باشند. مطلب بعدی در خصوص واحد‎های دانشگاه آزاد است که برای‎شان هیئت امنای منطقه‎ای پیش‎بینی شده در اساسنامه به‎علاوه واحد‎های دانشگاه آزادی که بالای 5 هزار دانشجو دارند، باید براي تعيين ریاست، پیشنهاد هیئت امنا و رئیس کل دانشگاه آزاد براي تصويب به شورای‎عالی ارایه شود. و آن‎ واحدهایی که ٢ هزار تا 5 هزار دانشجو دارند، به پیشنهاد دانشگاه آزاد و تأیید وزرای ذیربط و علوم و بهداشت برسد، این‎‎ها تغییراتی است که در اساسنامه صورت گرفته است.

در اساسنامه سال 1366 یک بندی هم هست که خود شورای‎عالی انقلاب فرهنگی باید پیشنهاد هیئت مؤسس براي تعيين ریاست دانشگاه آزاد را تأیید کند. این تأییدیه در مورد ریاست فعلی دانشگاه آزاد در شورا موجود هست؟

به‎صورت مکتوب چنین چیزی نداریم؛ ولی تأیید‎های شفاهی از همان ابتدا بوده و لذا ما وارد این بحث نشدیم دیگر؛ یعنی شورای‎عالی انقلاب فرهنگی وارد آن بحث طی این سال‎‎های طولانی نشده که این فرآیند طی شده یا نشده، بنا را هم بر این گذاشتیم که آن مرحله اولیه به‎خاطر این‎که بزرگان کشور سخنی تحت عنوان این‎که تخلفی صورت گرفته، نگفته بودند، ما این را به‎عنوان مراحل طی شده تلقی کرده بودیم؛ اما در این مرحله حتما باید طبق اساسنامه، آن شرایط جدید لحاظ شده باشد.

از چه موقعی شما مطلع شدید موضوع وقف به جریان افتاده است؟

به‎نظرم از یک‎سال و نیم قبل دوستان اقدام کردند.

برخی می‎گویند موضوع وقف دانشگاه آزاد همزمان با بحث اصلاح اساسنامه برای فرار از این بحث مطرح شد، درست است؟

به هر حال، ما در اساسنامه وارد مقوله وقف نشدیم؛ اما وضعیت خود دانشگاه آزاد و این‎که نهاد عمومی است را معلوم کردیم. وقف هم یک فرآیند خاص خودش دارد و ما تابع نظر مقام مغظم رهبری هستیم و همه همان را عمل خواهند کرد و در این زمینه اگر به اساسنامه عمل کنیم خیلی از مشکلات دانشگاه آزاد حل خواهد شد و این هم به‎نفع دانشگاه آزاد و هم حرکتی روبه جلو است. این کار شورای‎عالی انقلاب فرهنگی برای منسجم کردن و منظم کردن دانشگاه آزاد است.

بنده به‎عنوان یک کارشناس عرض می‎کنم که واقعا دید ما یک دید کارشناسی و فنی بوده در این موضوع و برای این‎که دانشگاه آزاد ارتقاء پیدا کند و بتواند در موضوع نقشه علمی کشور و هم در نقشه نرم‎افزاری و هم تولید علم در مجموعه علمی کشور نقشي مؤثرتر، کیفیتي بالاتر، بهره‎وری بیشتر و خروجی‎‎های مؤثر‎تری را داشته باشد، طراحی ما انجام گرفته و این به‎نفع دانشگاه آزاد است. و من فکر نمی‎کنم كسي از دوستان‎مان در بعد کلان قضیه این حسن نیت و نگاه مثبت را بتواند انکار بکند. لیکن بعضی مواردی که گفته می‎شود به‎نظر من جا ندارد؛ چون تقریبا در شورای عالی انقلاب فرهنگی روی این موضوع اجماع هست؛ یعنی تقریبا در بسیاری از موارد بیش از دو سوم یا نزدیک دو سوم به مصوبات رأی دادند. من می‎خواهم بگویم که یک توجه بالایی در جلسه شورای‎عالی انقلاب فرهنگی به نوع اصلاح به‎نفع ارتقای دانشگاه آزاد در این مدت بوده است. به‎نظرم این دوستان هم توجه خواهند کرد که این به‎نفع دانشگاه آزاد است و طرح اجرایی خواهد شد.

اشاره کردید که از حدود یک سال و نیم پیش متوجه مسئله وقف شدید، آیا در مجموع مذاکرات و رفت و برگشت‎‎ها اشاره‎ای به این بحث وقف شده بود؟

بله در شوراي انقلاب فرهنگی، اعضاء پیش از دستور نسبت به این موضوع، هم انتقاد داشتند و هم بعضی مخالف بودند و این را یک نوع موازی‎کاری و روال غیر عادی برای پیگیری موضوع اساسنامه دانشگاه آزاد تلقی می‎کردند و این را در جلسات طرح هم کردند، ولی از اول تدبیر جلسه شورای‎عالی انقلاب فرهنگی این بود که وارد مقوله وقف نشده و هرچه نظر مقام معظم رهبری بود، همان قبول شود.

آقای جاسبی چند روز پیش در مصاحبه‎ای گفتند در وهله اول موضوع وقف را رهبري به شورای‎عالی انقلاب فرهنگی ارجاع دادند و  این‎که شورا باید تصمیم‎گیر ماجرا باشد، بعد از آن آقای هاشمی دوباره از مقام معظم رهبری کسب تکلیف کردند و رهبری با این موضوع موافقت کردند،
من در این مورد نظری ندارم، نظرم را رسما در این‎باره گفتم.

افکار عمومی در این مسئله با موضوعی مواجه شدند که آقای جاسبی دارند به تازگی مطرح می‎کنند و خارج از موضوع قبلی است. شما می‎توانید بگویید نظری که داده شده نظر متأخر است یا متجدد؟ یا این‎که آقای جاسبی مجوز مجددی گرفته‎اند؟

قرارمان این است که وارد مقوله وقف نشویم. وقف به هر حال شرایط خاص خودش را دارد و ما تابع نظر مقام معظم رهبری هستیم. آن آقایان هم اگر براساس نظر مقام معظم رهبری کار را دنبال کرده باشند، باید مستندات‎شان را ارایه دهند و شورای انقلاب فرهنگی بنا ندارد وارد مقوله وقف شود.

اکنون شورا بنا دارد که با موضوع وقف چگونه برخورد کند؟

اشاره کردم ما وارد مقوله وقف نمی‎شویم.

اساسنامه جدید دانشگاه آزاد که با امضای آقای رئیس‎جمهور ابلاغ شد، چه زمانی اجرایی می‌شود؟ شما فرمودید یک پروسه چهار ساله در اصلاح اساسنامه را گذرانده‎اید، آیا همین سعه صدر در اجرا هم وجود دارد؟

در این‎که اساسنامه بخواهد تصویب شود، این نرمش و انعطاف را شورا نشان داد، ولی در اجرا یک ابلاغی توسط رئیس محترم جمهور و رئیس شورای‎عالی انقلاب فرهنگی صورت گرفته که باید اجرایی شود. این مصوبه شورای‎عالی انقلاب فرهنگی است و مصوبه این شورا لازم‎الاجراست. تمام آن توجهات هم در این مصوبه صورت گرفته و ان‎شاالله اجرایی خواهد شد، اولا این‎که این، زمان محدودی دارد و ما پنج نفر اعضای هیئت امنای دانشگاه آزاد که باید از بین دانشجویان و استادان انتخاب شوند را در شورای انقلاب فرهنگی انتخاب کردیم و بعد هم این در مسیر خودش قرار خواهد گرفت. به هر حال، وقتی شورا ترمیم هیئت مؤسس را انجام می‎دهد و همین هیئت مؤسس پنج نفره، چهار نفرش بر اساس مصوبه جدید شورای‎عالی انقلاب فرهنگی تشکیل جلسه می‎دهند، این نشان می‎دهد بقیه مباحث هم عمل خواهد شد و در یک دوره منطقی و نه طولانی مانند بقیه مصوبات شورای‎عالی انقلاب فرهنگی به اجرا می‎رسد.

اشاره کردید که در این موضوع قاطبه شورا با هم همراهی داشتند، بعضی از این اعضا، اعضای حقوقی هستند و چون دارند از دولت می‌آیند، می‎توانند متهم به سیاسی‎بازی شوند، ولی گویا اعضای حقیقی در این موضوع بسیار پیشتازترند و در واقع اعضای حقیقی در این جریان یک‎دست بودند. واقعا همه نخبگان عضو شورا بر اصلاح اساسنامه اتفاق نظر داشتند؟

ما 22 نفر اعضای حقیقی عضو شورا داریم. غیر از اعضای حقوقی و اکثریت قریب به اتفاق و اکثریت قاطعی از این عزیزان مدعی بودند و تأکید بر اصلاح آن داشتند. و آن‎ها در جلسات هم شرکت کردند؛ هم در مباحث و هم در تدوین و ارایه پیشنهادها. بعضی دوستان هم ممکن است نظرات دیگری داشته باشند، ولی عموم و اکثریت قاطع شورای عالی، اعم از حقیقی و حقوقی نسبت به این موضوع، هم حساس بودند و هم دغدغه داشتند؛ به‎نظر من هم 9/99 درصد؛ این یک دهم درصد را هم می‎گذارم که بعضی نگویند غیر واقع‎بینانه است. واقعا کار کارشناسانه و در حقیقت رو به جلو بوده ما هم فکر می‎کنیم این کاملا به نفع دانشگاه آزاد است و دوستان بدانند که این جایگاه دانشگاه آزاد را ارتقاء خواهد داد.

شخص رئیس‎جمهور در این ماجرا نقش بسیار زیادی را ایفا کردند، ایشان در سخنرانی‎های عمومی‎شان بار‎ها گفتند و در یکی از همین جلسه‎‎ها، سفر استانی‎شان را نیمه‎تمام گذاشتند و به تهران آمدند. راجع به نقش رئیس‎جمهور در این موضوع هم توضیح می‎دهید؟

به هر حال، رئیس شورای‎عالی انقلاب فرهنگی که از نظر جایگاه رئیس‎جمهور رئیس شورای‎عالی انقلاب فرهنگی است، همیشه نقش اساسی دارد در این مسئله که کمک کند تا موضوعی خوب طرح و بحث شود و ابعاد قضیه شکافته شده، موافق و مخالف صحبت کنند، و در نهایت جمع‎بندی و رأی‎گیری شود. ایشان هم به این مسئله از اول اهتمام داشتند و منتهای مراتب بنده عرض کنم که بعضی مواقع ایشان از نظرات خودشان عدول می‎کردند.

برای این‎که نظر قاطبه جلسه و نظر جمع را جلو ببریم، در جلسات شورای‎عالی در این مدت هم خیلی صبورانه، هم ایشان و هم اعضای شورای‎عالی پیگیری کردند و انصاف این است که بگوییم با روحیاتی که دکتر احمدی‎نژاد دارند که در خیلی از موضوعات قاطع و سریع تصمیم می‎گیرند، در این موضوع وقتی شما می‎بینید ایشان 40 ماه صبر می‎کنند و پیگیری را با تأنی و با لطافت و انعطاف جلو می‎برند، این نشان می‎دهد که ایشان در این موضوع تلاش کردند تا تمام جوانب را مورد توجه قرار دهند و رعایت بکنند و فکر می‎کنم برآیند جلسه شورای‎عالی بسیار تند‎تر از این بود که آقای رئیس‎جمهور کار را جمع‎بندی کردند. و لذا این‎طور نیست که ایشان خواسته باشند که موضوع را شخصا جلو ببرند. واقعا ایشان به‎عنوان رئیس شورای‎عالی خیلی صبورانه و با تأنی و منعطف کار را در این مدت مدیریت کردند و اصلا هم تعجیلی از جانب ایشان در شورای‎عالی دیده نشد و فشاری از جانب ایشان نبود و در غیر این صورت، این فرآیند 40 ماه طول نمی‎کشید و می‎توانست با زمان‎بندی کمتری اتفاق بیفتد. و کار منطقی جلو رفت.

شما گفتید شورا در این مسئله یک کار کارشناسی داشته و سعی کرده خارج از مسایل سیاسی کار را پیش برد، اما این موضوع دارد هر روز پیچیده‎تر می‎شود و ابعاد تازه‎تری پیدا می‎کند و به‎نظرم در این ماجرا داریم وارد فاز جدیدی می‎شویم. نظرتان راجع به روند آتی ماجرا با توجه به موضع‎گیری‎‎های سیاسی برخی از جریانات و چهره‎‎های سیاسی در این مورد چیست؟
به هر حال، این مصوبه‎ای مانند بقیه مصوبه‎‎های شورای‎عالی انقلاب فرهنگی است. البته ممکن است حساسیت یک مصوبه با مصوبه‎ای دیگر متفاوت باشد، اما واقعیت این است که مانند بقیه مصوبات شوراست. ما کار‎های بزرگی را در این مدت طولانی شورای‎عالی انقلاب فرهنگی صورت داده‎ایم؛ تعداد قابل‎توجهی نهادسازی برای کشور انجام دادیم.

الان هم بعضی از آن‎‎ها را بازنگری می‎کنیم، همین فرهنگستان‎ها، فرهنگستان‎‎های چهارگانه مصوبه شورای انقلاب فرهنگی است، جا‎هایی هم نیاز داشته که اصلاح و بازنگری صورت گیرد. ما مؤسس دانشگاه‎‎های مهمی مانند دانشگاه تربیت مدرس بودیم. در شورای‎عالی انقلاب فرهنگی، جا‎هایی هم لازم بوده که اصلاح و بازنگری شده و برگردد روی ریلی که مورد تصویب قرار گيرد و در آن چهارچوب فعالیت کند و مأموریتش را انجام دهد. دانشگاه آزاد هم مصوبه شورای‎عالی انقلاب فرهنگی بوده و این حق شورای‎عالی انقلاب فرهنگی است که در بازنگری اصلاحاتی را که متناسب با روند رو به جلو و پیشرفت کشور در حوزه علم و فرهنگ و تکنولوژی و فناوری هست را سازماندهی کند و برای دانشگاه آزاد هم نقش قائل شود و پرهیز دهد دانشگاه را از این‎که در این گردونه نتواند خودش را با پیشرفت علمی کشور همراه کند؛ بلکه با آن تدبیری که دارد در اساسنامه اندیشیده می‎شود، تقویت کند جایگاه کیفی به‎خصوص دانشگاه آزاد را که در نهضت نرم‎افزاری بتواند نقش مؤثری را ایفا بکند. این هم مثل بقیه مصوبات شورای‎عالی انقلاب فرهنگی است که مصوب شده‎ و رفته‎اند و گاهي هم، بعد بازخورد شده، مواردی اصلاح شده، این هم مانند باقی مصوبات است.

مواردی را که در شورا بازنگری کردیم، می‎رود و اجرایی می‎شود و اگر در سال‎‎های آینده نیاز به باز اصلاح بود، این کار می‎تواند در سال‎‎های آتی هم انجام بگیرد. در یک فرآیند پویا ما می‎بینیم در اساسنامه دانشگاه آزاد این به‎نفع کلان کشور است و فکر هم نمی‎کنم به این پیچیدگی که شما مطرح می‎کنید، باشد. قاعدتا به‎عنوان یک روند رو‎به‎جلو و مثبت، دوستان انقلاب حتما کمک خواهند کرد که این حرکت رو‎به‎جلو اتفاق بیفتد.

آیا مدیریت فعلی دانشگاه آزاد در این تغییرات و اجرای اساسنامه جدید ظرف ماه‎‎های آینده، تغییر می‌کند یا خیر؟

یکی از موارد بحث، مدیریت دانشگاه آزاد است که البته به پیشنهاد دوستان در اساسنامه هم تمهیدی اندیشیده شده تا پیشنهاد داده شود. اگر در شورا تصویب شد که اگر نشد تا سه ماه فرصت هست پیشنهاد افراد جدیدی را بدهند و بعد اگر در فاصله زمانی سه ماه این‎‎ها، دوستان هیئت مؤسس پیشنهادی را نتوانستند به تصویب شورای‎عالی انقلاب فرهنگی برسانند، موقتا شورای‎عالی انقلاب فرهنگی سرپرستی برای دانشگاه آزاد تعیین خواهد کرد. این در این اساسنامه جدید و اصلاح اساسنامه پیش‎بینی شده؛ منتهی همین فرآیند دنبال خواهد شد. پیشنهاد مطرح می‎شود و دوستانی که به‎عنوان رئیس دانشگاه آزاد مطرح شوند به شورا معرفی می‎شوند و شورا نسبت به آن‎‎ها اتخاذ تصمیم می‎کند و هرکدام که توانستند رأی اعتماد از شورای انقلاب فرهنگی بگیرند، به‌عنوان رياست دانشگاه انتخاب مي‌شوند. حال اين رييس مي‌تواند كسي باشد كه كار خود را ادامه مي‌دهد و يا كسي كه تازه رياستش را آغاز مي‌كند

گفت‌وگو از: فرشاد مهدي‌پور ـ محمدرضا باقري
منبع: هفته نامه پنجره