تاكسي راني در ايران شبيه هيچ كشوري نيست

منظره عجيبي در مركز شهر و بازارهاي مختلف قابل مشاهده است و تعداد زيادي از شهروندان نااميد از يافتن تاكسي در حال پياده روي هستند و حتي تعدادي از آنها باروكالايي را به دست خود گرفته اند تا به نقطه اي برسند كه احتمال يافتن تاكسي يا خودروي عمومي بيشتر است.

کد خبر: ۱۰۱۰۱۱

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۳۸۹ - ۱۹:۴۵

آژانس ها در ایران همان نقش تاکسی ها در تمام کشورهای دنیا را ايفا مي كنند با این تفاوت که تاكسي‌ها در كشورهاي ديگر نرخ مشخص داشته و از تاکسیمتر استفاده می کنند اما آژانس ها در ایران نه تنها تاکسیمتر ندارند بلکه گاهی اوقات از  دریافت نرخ های مصوب نیز تخلف می کنند.

به گزارش خبرنگار «پروا نیوز»، سیستم تاکسیرانی و تنوع تاکسی هایی که در ایران وجود دارد در هیچ جای دنیا وجود ندارد.  تاکسی ها در ایران به اتوبوس هایی کوچک تبدیل شده اند و نقش اتوبوس و ميني بوس و ون را در حمل و نقل عمومی بازی مي كنند و  کمبود وسایل حمل ونقل عمومی را جبران می کنند.

در تمام کشورهای دنیا بین مبداء و مقصد تاکسی، مسافر دیگری جابه جا نمی شود اما تاکسی ها در ایران، بین هر نقطه ای از مبداء تا مقصد مسافران را سوار و پیاده می کنند و تقريبا هر جا كه مسافر اراده كند ترمز مي كنند و باعث ترافيك مي شوند.  این در حالی است که تعداد سرنشین ها و كساني كه از تاكسي استفاده مي كنند  نسبت به وسایل حمل و نقل عمومی دیگر همچون اتوبوس و مینی بوس بسیار کمتر است.

در شهر نیویورک از چند دهه گذشته حدود 20 هزار دستگاه تاکسی وجود دارد که با نرخ مشخص وشفاف تنها نقش تاکسی را ایفاء می کنند نه اتوبوس .

حتی در کشورهای همسایه ایران مانند ترکیه نیز تاکسی ها بدون استفاده از تاکسیمتر اقدام به جابه جایی مسافر نمی کنند.اما در ایران به دلایل مختلف از تاکسیمتر استفاده نمی شود.

این در حالی است که از میان تاکسی های رنگارنگی که در کشورما به خصوص در سطح شهر تهران وجود دارد آژانس ها نوع دیگری از تاکسی هستند که در هیچ جای دنیا نمی توان نمونه هایی  شببه عملكرد آنها دید و  در واقع  آژانس ها در ایران همان نقش تاکسی ها در تمام کشورهای دنیا را ايفا مي كنند. با این تفاوت که تاكسي‌ها در كشورهاي ديگر نرخ مشخص داشته و از تاکسیمتر استفاده می کنند اما آژانس ها در ایران نه تنها تاکسیمتر ندارند بلکه گاهی اوقات از  دریافت نرخ های مصوب نیز تخلف می کنند.

تاکسیرانی خدمتی است که بايد شاخص ها و آموزش هاي خاص خود را داشته باشد و هر كسي نتواند با هر سطح آموزش و اخلاقي وارد اين كار حرفه اي شود . ولی در حال حاضر سطح حرفه تاکسیرانی در ایران به حدی پایین آمده که آن را قابل رقابت کرده است. به طوری که تبدیل به بازاری برای جذب بیکارانی شده که با سرمایه اندک و هدف کسب درآمد و معیشت به این شغل رو آورده اند. در صورتی که اگر سیستم حمل ونقل عمومی کار خود را درست انجام می داد و در عین حال متناسب با جمعیت فعال در کشور شغل جدید ایجاد می شد دیگر نه این حرفه قابل رقابت بود و نه هر بیکاری وارد این حرفه می شد و در عین حال نیز بسیاری از مشکلات حمل ونقل عمومی و ترافیکی در کشور به وجود نمی آمد.

با توجه به موضوع های مطرح شده باید گفت که سیستم تاکسیرانی در ایران وظیفه اصلی خود را در جا به جایی مسافر انجام نمی دهد که عمده ترین دلیل آن نیز تولید شغل است.

به طور کلی عوامل بسیاری در ترافیک و وضعیت حمل و نقل شهری نقش دارند و حذف 15 هزار دستگاه تاکسی كه به طور رسمي مجوز فعاليت دارند، تاثیری در حمل ونقل عمومی ندارد.زيرا انواع خودروها و به شكل هاي مختلف و رنگارنگ در اين بازار فعاليت مي كنند . مجموعه ای از عوامل بر جابه جایی مسافر و ترافیک شهری تاثیر دارد که بخشی ار آن مربوط به تاکسی های فرسوده ای است که عمر آنها از استاندارد داخلی نیز بالاتر است.

از سوی دیگر اجرای طرح تردد زوج و فرد خودروها در سطح شهر نیز باعث شده تا گروهی از مسافرکش ها نتوانند در هر نقطه ای از شهر و در تمام روزها اقدام به جابه جایی مسافر کنند و درنتيجه تعدادي از تاكسي هاي داراي مجوز طرح ترافيك در مركز شهر فعاليت مي كنند و به طور سرگردان در حال جستجوي مسافرهايي هستند كه دنبال تاكسي دربستي هستند و در نتيجه انبوهي از مسافران كه به دنبال تاكسي هستند تا در كنارديگر شهروندان مسير مشخصي را طي كنند موفق به يافتن تاكسي نمي شوند و تعداد زيادي از تاكسي هاي خالي از جلوي صف و انبوه مسافران خيابان هاي مختلف شهر رژه مي روند و اين پرسش را ايجاد مي كنند كه چرا تاكسي ها خالي مي روند و چرا مسافران قادر به يافتن خودرو يا تاكسي براي تردد به ساير نقاط شهر نيستند . منظره عجيبي در مركز شهر و بازارهاي مختلف قابل مشاهده است  و تعداد زيادي از شهروندان نااميد از يافتن تاكسي در حال پياده روي هستند و حتي تعدادي از آنها باروكالايي را به دست خود گرفته اند تا به نقطه اي برسند كه احتمال يافتن تاكسي يا خودروي عمومي بيشتر است.

تمام این عوامل از معضلات حمل و نقل شهری و از دلایل افزایش بارترافیکی در شهرهاي مختلف است و پديده تاكسي در برخي نقاط شهري نه تنها به افزايش رفاه بيشتر مسافران كمك نمي كند بلكه عامل عصبيت و ترافيك و آلودگي هواي بيشتراست. مسافران در اين مكان ها احساس مي كنند كه بايد پول بيشتري بدهند تا شاهد ترمز شديد تاكسي در جلوي پاي خود و رقابت آنها باشند و از خود مي پرسند كه آيا منافع سفر آنها به اين نقطه از شهر بيشتر از هزينه ها و خستگي راه و نيافتن تاكسي است ؟

سیستم حمل ونقل عمومی تنها با درآمد و جمعیت ارتباط ندارد بلکه به موضوع های دیگری همچون مسایل سیاسی و سیاستگذاری ها، ساخت وساز، تعداد سفرهای شهری، تغییر کاربری ساختمان ها، آسان شدن دسترسی به نقاط دیگر شهر و برخی مسایل که در اختیار مسوولان نیست مانند مهاجرت، بستگی دارد. با توجه به چنین موضوع‌های به هم پیچیده ای نمی توان مشکل حمل ونقل عمومی کشور را با توصيه و راهكارهاي  فردی برطرف کرد بلکه سیستم حمل ونقل کشور نیازمند بازنگری علمی، اصولی، کلی و کارشناسی است.

کارشناسان این حوزه باید مجموعه بسیار پیچیده ای که اکنون در این بخش وجود دارد را تحلیل و ساماندهی کنند که این امر نیازمند تفکر، دانش، زمان، علم و فن است. مدیران حوزه حمل ونقل برای حل مشکل این بخش نیازمند زمان هستند و با طرح های کوتاه مدت، عجولانه و بدون پشتوانه علمی نمی توانند مشکلات را حل کنند.اما در حال حاضر بیشتر طرح های بخش حمل و نقل را طرح هایی عجولانه، کوتاه مدت و بدون پشتوانه علمی تشکیل می دهد. در واقع مدیران این بخش برای حل مشکل حمل و نقل نیازمند طرح های بلندمدت هستند.