شوتی‌ها، زایشی در خلأ قانون و شغل

شوتی واژه‌ای که برای مردم استان‌های جنوبی بویژه ساکنان حاشیه جاده‌ها، رانندگان و ساحل نشینان آشنا است و در یک دهه اخیر کمتر کسی دیده می‌شود که حرکت‌های خطر آفرین این خودروهای سر پایین و ته بالا را در راه‌ها و معابر بنادر حاشیه خلیج فارس ندیده باشد.

کد خبر: ۱۰۰۸۸۸۵

تاریخ: ۲۳ مهر ۱۳۹۹ - ۰۸:۲۸

به گزارش «تابناک» به نقل از ایرنا، شوتی‌ها، خوردوهای سواری هستند که کالاهای خارجی را به جای مسافر در خودرو قرار می‌دهند و از بندرهای جنوبی ایران به دیگر نقاط کشور حمل و با سرعت بالا در جاده‌ها تردد می‌کنند و برای آنچه که "آوردن نان سر سفره‌های خانواده خود عنوان می‌کنند" باعث حوادث رانندگی و نا ایمن شدن راه‌ها می‌شوند و جان خود و بسیاری از مردم را می‌گیرند.

درحالی که رانندگان خودروهای شوتی معتقدند کالاهایی که حمل می‌کنند قاچاق نیست بلکه اجناس ملوانی است که طبق قانون وارد کشور شده‌است اما مسئولان مبارزه با قاچاق کالا خودروهای شوتی را به عنوان متخلف می‌شناسند و با آنها برخورد می‌کنند و آنان نیز برای فرار از چنگ پلیس و ماموران از ترس ضبط کالا، جریمه و توقیف خودرو ، با سرعت بالا و حرکات خطرآفرین در جاده‌ها تردد می‌کنند.

کالای همراه ملوان (ته لنجی) حقی است که دولت و مسئولان در قبال سختی‌ها و زحماتی که ملوانان و ساحل‌نشینان در مناطق مرزی با خلیج فارس تحمل می‌کنند، قائل شده است که براساس آخرین مصوبه هر ملوان در هر سفر می‌تواند به میزان ۱۵۰ میلیون ریال کالا شامل مواد غذایی و مایحتاج زندگی را بدون پرداخت عوارض و حقوق گمرکی و معافیت وارد کشور کند.

باتوجه به اینکه در سال‌های اخیر به دلیل روشن و شفاف نبودن موضوع کالای همراه ملوان و اختلاف ملوانان و صاحبان شناورهای حمل بار از کشورهای حوزه خلیج فارس به بنادر استان بوشهر و مسئولان ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز بر سر مصوبه دولت در این زمینه که منجر به اصلاحیه‌ای شد و هنوز اجرایی نشده‌است، موجب شده تا موضوع جابه جایی کالای وارداتی در میان بندرهای استان بوشهر و دیگر شهرهای کشور و خودروهای شوتی به کلافی سردرگم برای همه فعالان این بخش تبدیل شود تا جایی که یکی خبر تاکید بر توقیف خودروهای شوتی و برخورد جدی با آنها و دیگری خواهان خودداری پلیس از توقیف آنها می‌شود.

اما این وضعیت بلاتکلیفی در ارتباط با کالای همراه ملوان و خودروهای شوتی باعث شده تا خطر آفرینی خودروهای شوتی در جاده‌ها ادامه داشته باشد و بطور معمول هر هفته از تصادف این خودروها در جاده و تلفات این حوادث در رسانه‌ها منتشر شود.

مردم از مسئولان مربوط توقع دارند با یک تصمیم جامع و قاطع موضوع کالای همراه ملوان و خودروهای شوتی برای همیشه به این مشکل دیرینه پایان دهند تا آنان بتوانند با خیال راحت از مزایای ساحل نشینی و مرزداری و معافیت‌هایی که دولت طبق قانون برای آنان در نظرگرفته است، بهره‌مند شوند.

قیمت اجناسی که شوتی‌ها حمل می‌کنند بسیار پایین‌تر از مبلغی است که در بازار است و صاحبان کالا هم کرایه خیلی خوبی به آنان می‌دهند به همین دلیل خیلی از جوانان بیکار در مناطق ساحلی دار و ندارشان را فروخته‌ و با خرید یک دستگاه خودرو و تقویت موتور و بالابردن کمک فنرهای عقب آن وارد این شغل خطرناک و درد سرساز می‌شوند.

رانندگان شوتی‌، این شغل را به دیگران توصیه نمی‌کنیم

برخی رانندگان شوتی که خواستند نامشان فاش نشود، عنوان می‌کنند از سر بیکاری و ناچاری به این شغل روی آورده‌اند و در صورتی که شغل مناسب و پایداری در منطقه وجود داشت هیچگاه به چرخه شوتی که مساوی با به خطرافتادن جان خود و دیگران است، وارد نمی‌شدیم.

آنان اظهار داشتند: واقعیت این است که در مناطق جنوبی کشور به رغم موقعیت حساس و راهبردی نبود شغل مناسب و محدود بودن درآمد و مشکل در تامین نیازهای اولیه خانواده، باعث شده تا وارد چرخه شوتی شوند که هر لحظه با خطر تصادف و دستگیری توسط پلیس و جرائم سنگین مواجه شویم.

این رانندگان افزودند: درآمد شوتی بودن با توجه به شرایط کنونی اقتصادی کشور خوب است اما این شغل را به دیگران توصیه نمی‌کنیم.

یکی از رانندگان خوروهای شوتی در استان بوشهر گفت: طبق قانون جا به جایی کالاهای وارداتی که از نقطه صفر مرزی عبور کرده جرم نیست و اگر کالایی قاچاق محسوب می‌شود باید در نقطه صفر مرزی از ورود آن به کشور جلوگیری شود زیرا ما کالایی را که وارد کشور شده، از شهری به شهر دیگر جا به جا می‌کنیم ، اطلاع نداریم قانونی و با پرداخت عوارض گمرکی یا از راه غیرمجاز وارد کشور شده‌ است.

وی که خواست نامش در خبر فاش نشود افزود: در شرایط سخت اقتصادی امروز، بیکاری و نبود شغل مناسب برای تامین معاش زندگی و آوردن نان بر سر سفره خانواده ناچار به جا به جایی بار با خودروهای سواری خود هستیم و برای فرار از توقیف و جریمه شدن مجبور به تردد در جاده‌هایی هستیم که پوشش پلیس و ماموران انتظامی و تردد کمتر است و در مواقع احساس خطر تعقیب و زودتر به مقصد رسیدن با سرعت بالا حرکت می‌کنیم.

این راننده خودرو شوتی ادامه داد: سخت‌گیری مسئولان مبارزه با قاچاق کالا باعث شده تا حتی جا به جایی کالای همراه ملوان که به صورت قانونی و طبق مصوبه و مجوز خود دولت نیز وارد کشور می‌شود، برای ما تخلف و جرم محسوب شود.

ضرورت ساماندهی قانونی خودروهای شوتی

یک راننده که به مسافرکشی در جاده‌های بین شهری استان بوشهر با استان‌های همجوار فعالیت دارد می‌گوید روزانه در راه‌ها شاهد حوادث رانندگی است که بر اثر بی احتیاطی خودروهای شوتی رخ می‌دهد و تلفات و خسارت‌هایی که مردم از خطرآفرینی آنها متحمل و داغدار می‌شوند.

داوود فرخی گفت: این رانندگان چون بار قاچاق دارند برای فرار از دست پلیس پلاک خودروهای خود را دست‌کاری کرده تا بتوانند با سرعت بیشتر در جاده‌ها تردد کنند و کالاها را به مقصد برسانند و در این ارتباط سبقت‌های غیرمجاز و با فاصله کم می‌گیرند و همچون ارابه‌های مرگ مقابل خودروهایی که در جاده‌های دوطرفه در حرکت هستند ظاهر شده و باعث دستپاچگی و پریشانی راننده مقابل می‌شوند و در نهایت حوادثی تلخ رخ می‌دهد.

این راننده مسافرکش اظهار داشت: مسئولان مربوطه برای حفظ جان مردم باید قانونی برای ساماندهی فعالیت آزادانه خودروهای شوتی درنظر بگیرند تا به تعقیب و گریز این خودروها توسط پلیس و حرکت‌های خطرآفرین آنها در جاده‌ها پایان داده شود.

راننده دیگری گفت: حوادث رانندگی ناشی از تخلف خودروهای شوتی در جاده ساحلی بوشهر- گناوه، بوشهر- دیر، برازجان - شیراز و اهرم - فراشبند همواره قربانی می‌گیرد تا جایی که در برخی موارد ساکنان روستاهای همجوار این راه‌ها در اعتراض به تردد این خودروها جاده را مسدود می‌کنند.

رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت گناوه گفت: اقتصاد این شهرستان از ۴ بخش شامل کشاورزی، صنعتی، تجارت و خدمات تشکیل شده‌است که در میان این بخش ها صنعت و کشاورزی رونق چندانی ندارد و بیشترین گرایش و شغل مردم به به تجارت و خدمات با بیش از ۷۰ درصد است .

محمدحسین داریونی افزود: این شهرستان باتوجه به موقعیت راهبردی و مهم و نزدیکی با کشورهای حوزه خلیج فارس و نعمت دریا، از قابلیت و ظرفیت بسیار بالایی در حوزه صادارات و واردات کالاهای مورد نیاز کشور به شمار می‌آید که باید استفاده لازم از این فرصت‌ها برده شود.

وی ادامه داد: باتوجه به شرایط تجاری شهرستان و بستر ترانزیتی ورود کالا بصورت ته لنجی باید شرایط خروج آنها بصورت قانونی به دیگر نقاط کشور فراهم شود که بدلیل نبود مجوزهای قانونی از طریق خودروهایی به نام شوتی صورت می‌پذیرد.

رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت گناوه افزود: باتوجه به شرایط کرونایی که در زمان حاضر در جهان و کشور بویژه بر اقتصاد سایه انداخته است سیل متقاضیان به سمت ماشین های شوتی در این شهرستان بیشتر از قبل شده‌است و شاهد تبعات اجتماعی از جمله فوت بسیاری از فعالان این شغل هستیم.

داریونی گفت: درصورتیکه فکر و چاره‌ای برای اشتغال در این منطقه نشود روز به روز شاهد افزایش ماشین های شوتی و به تبع آن مرگ ومیرهای ناشی از آن خواهیم بود.

وی اظهارداشت: اولین راهکار برای جلوگیری از فعالیت شوتی‌ها، ایجاد بستری مناسب در امر تجارت و وادات کالا و حمل آن به دیگر نقاط کشور بصورت قانونی است که علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار، مشکل خودروهای شوتی حل خواهد شد.

شوتی‌ها کالاهای ممنوعه قاچاق می‌کنند

رئیس اداره تعزیرات حکومتی گناوه به زیان و آسیب های اقتصادی و اجتماعی ناشی از شوتی‌ها اشاره کرد و گفت: قاچاق گسترده کالا، تعطیلی کارگاه‌ها و کارخانه‌ها و در نهایت بیکاری گسترده کارگران، از عمده این آسیب‌ها است.

رضا آریافر افزود: ناامن شدن جاده‌های کشور بلحاظ رانندگی خطرناک شوتی‌ها و منجر شدن به کشته شدن خود آنان و افراد بیگناه از دیگر خطرات و آسیب‌های اجتماعی خودروهای شوتی است.

وی گفت: باتوحه به تعداد زیاد خودروها، امکانات کافی برای توقیف آنها وجود ندارد و کالاهای ممنوعه توسط آنان جابه جا می‌شود.

آریافر بیان کرد: با توجه به اینکه برای شوتی شدن هزینه‌ها پایین است و تنها با یک خودرو سواری می توان به این فعالیت پرداخت خیلی از افراد بیکار به سمت آن کشیده می‌شوند.

رئیس اداره تعزیرات حکومتی گناوه افزود: شوتی ها آسیب‌هایی نیز به دامن خود و خانواده هایشان پس از دستگیری وارد می‌کنند که جریمه نقدی و ضبط کالا و در مواردی ضبط خودرو و یا در نهایت زندانی شدن محکوم علیه و متلاشی شدن خانواده و زندگی آنان خواهد شد.

قانونمند کردن ته لنجی راهکار حذف پدیده خودروهای شوتی از جاده‌ها

فرماندار گناوه گفت: شوتی‌ها در جابه جایی کالاهای وارداتی مقررات و قوانین را نادیده می‌گیرند که تبعات اجتماعی آن خطرآفرینی در جاده‌ها و تصادفات خونبار و ترافیک زیاد است.

غلامرضا مهرجو افزود: درصورتیکه مبادلات مرزی و کالای همراه ملوان در مناطق بندری ساماندهی شود خود به خود شوتی‌ها هم از رده خارج خواهند شد.

وی اظهارداشت: با مصوب و قانونمند شدن مبادلات مرزی و کالای همراه ملوان ( ته لنجی) حمل کالا با مجوز قانونی و داشتن اظهارنامه براحتی و از طریق قانونی در نقاط کشور حمل و جابه جا خواهد شد و نیازی به شوتی ها نخواهد بود.

وی گفت: باتوجه به اینکه از مسئولان و نمایندگان مردم استان بوشهر در مجلس شورای اسلامی طرحی در این ارتباط به شورای سران سه قوه در کشور ارایه کرده‌اند، پیش بینی می‌شود که با تصویب و اجرای آن مشکلات مردم برطرف شود.

فرماندار گناوه افزود: درصورتیکه شغل متناسب با توان مالی برای مردم این منطقه که عمده آنان به دریا وابستگی دارند، وجود داشته باشد عده‌ای به فعالیت پرریسک و پرخطر روی نخواهند آورد.

فرماندار دیلم گفت: شوتی‌ها با زیرپاگذاشتن مقررات و قوانین راهنمایی و رانندگی در جاده ها مخاطره آمیز هستند و تاکنون عده زیادی از رانندگان این خودروها و دیگران‌ به کام مرگ رفته‌اند.

احمد دشتی افزود: در بین شوتی‌ها افرادی با سوء استفاده اقدام به حمل و جابه جایی مواد مخدر می‌کنند که به یک معضل تبدیل شده‌است.

وی اظهارداشت: باتوجه به اینکه برخورد با قاچاق کالا از سیاست‌های کلان نظام و کشور است، در این ارتباط مجموعه عوامل دولت در این شهرستان بجد پای کار هستند و با فرصت طلبان برخورد می‌کنند.

دشتی گفت: اقتصاد مناطق جنوبی کشور متاثر از کالاهای همراه ملوان است طوریکه عده زیادی از مردم این دیار از این طریق امرار معاش می‌کنند که درصورت ساماندهی و قانونمندشدن این مبادلات، خودروهای شوتی کنار گذاشته خواهند شد.

فرماندار دیلم افزود: کالاهای همراه ملوان که از مبادی قانونی ترخیص و وارد بازار می‌شود نباید به عنوان قاچاق محسوب شود و از انتقال آن به دیگر نقاط کشور ممانعت نشود.

وی بیان کرد: درسال‌های گذشته طرح هایی در ارتباط با ته لنجی برای این مناطق تدوین و ابلاغ شد که در عمل قابل اجرا نیست و تصمیم‌هایی که اتخاذ می‌شود باید متناسب با وضعیت و شرایط منطقه و قانونی که لطمه به اقتصاد کشور نزند ، باشد.

دشتی ادامه داد: درصورتیکه زمینه شغلی لازم برای مردم این منطقه فراهم شود، جوانان به سمت شغل‌های ناپایدار و پرخطر از جمله وارد شدن به جرگه شوتی روی نخواهند آورد.

شهرستان ساحلی و تجاری گناوه و دیلم در شمال استان بوشهر واقع هستند.