نشست ناتو درباره تنگه هرمز با حضور اعراب خلیج فارس؛ تلاش فرانسه و انگلیس برای تشکیل ائتلاف بین المللی

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، در حاشیه نشست ناتو در ترکیه، نشستی درباره تنگه هرمز با مشارکت اعراب خلیج فارس در آنکارا برگزار می‌شود.

این نشست با حضور وزرای خارجه کشور‌های عضو ناتو (از جمله انگلیس و فرانسه) و همتایان آنها از کشور‌های عربی حوزه خلیج فارس (بحرین، کویت، قطر و امارات متحده عربی) تشکیل شده است. 

این نشست با هدف اصلی رسیدگی به بن‌بست فعلی در بازگشایی این آبراه حیاتی و بررسی پیشنهاد‌هایی برای یک مأموریت چندملیتی دریایی برگزار می‌شود.

محور اصلی گفتگوها، پیشنهاد فرانسه و بریتانیا برای تشکیل یک ائتلاف چندملیتی جهت تضمین تردد امن در تنگه هرمز است. 

این مأموریت با هدف استقرار در دریای عمان و آب‌های همجوار تنگه طراحی شده، اما تاکنون با مخالفت ایران رو‌به‌رو شده است.

پیشنهاد فرانسه و بریتانیا برای تشکیل ائتلاف چندملیتی، پاسخی به بحران امنیت دریایی در تنگه هرمز است که پس از جنگ ایران و آمریکا-اسرائیل و در یک بازه زمانی ۶۰ روزه آتش‌بس مطرح شده است. این طرح با حمایت عمان همراه شده، اما با مخالفت شدید ایران مواجه است.

این ابتکار ابتدا در آوریل ۲۰۲۶ (اسفند ۱۴۰۴ - فروردین ۱۴۰۵) توسط بریتانیا و فرانسه مطرح شد و دو کشور متعاقباً نیرو‌های نظامی خود را برای آماده‌سازی به آب‌های خاورمیانه اعزام کردند. 

طرح در حالی به مرحله اجرا نزدیک می‌شود که جنگ‌ها فروکش کرده و یک دوره ۶۰ روزه آتش‌بس بر اساس تفاهم‌نامه ایران و آمریکا آغاز شده است.

هدف اعلام‌شده، ایجاد یک ماموریت دفاعی و چندملیتی برای محافظت از کشتی‌های تجاری در برابر حملات و تضمین آزادی ناوبری در این آبراه حیاتی برای اقتصاد جهانی است. 

در بیانیه مشترک سران بریتانیا و فرانسه در ۳ ژوئیه (۱۲ تیر)، این تنگه «شریان حیاتی اقتصاد جهان» توصیف شده و بر لزوم بازگشت به وضعیت عادی تأکید شده است.

نقطه عطف جدید در این طرح، همکاری عمان است. بر اساس بیانیه ۳ ژوئیه، عمان با بریتانیا و فرانسه برای تأمین امنیت کشتیرانی در آب‌های سرزمینی خود به توافق رسیده است. 

همچنین در بیانیه آماده‌ای برای استقرار «ماموریت نظامی چندملیتی گسترده‌تر» برای حمایت از آزادی ناوبری در کل تنگه اعلام شده است. 

«امانوئل مکرون»، رئیس‌جمهور فرانسه، نیز از توافق با عمان برای همکاری در مین‌روبی تنگه به منظور تأمین امنیت مسیر‌های دریایی خبر داده بود.

ایران به شدت به این تحولات واکنش نشان داده و آن را نقض حاکمیت خود دانسته است. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران در این خصوص اعلام کرده است که امنیت این تنگه صرفاً بر عهده ایران و عمان است و نسبت به «هرگونه حرکت نظامی» در این آبراه حساس هشدار داده‌اند.

تهران، حضور نظامی فرانسه و بریتانیا را «نمایش نظامی قدرت‌های فرامنطقه‌ای» تلقی کرده و آن را محکوم کرده است. غریب‌آبادی تأکید کرده که هر اقدامی برای همراهی با عملیات «غیرقانونی» آمریکا در تنگه، با پاسخ «فوری و قاطع» نیرو‌های مسلح ایران مواجه خواهد شد.

همچنین، ایران با استناد به تفاهم‌نامه با آمریکا، بر مدیریت مشترک تنگه توسط خود و عمان تأکید دارد و هرگونه مداخله خارجی را رد می‌کند. 

بر اساس گزارش‌ها، ایران در روز‌های اخیر کنترل خود را بر تردد کشتی‌ها در این تنگه تشدید کرده و برخی شناور‌ها را از عبور بازگردانده است.

همچنین نشست مشترک با اعراب خلیج فارس، فرصتی برای نشان دادن حمایت ناتو از شرکای عربی خود در خلیج فارس است که در بهار سال جاری به گفته مقامات بلژیکی، به طور مستقیم هدف حملات ایران قرار گرفته‌اند.

با توجه به اینکه حدود یک‌پنجم از عرضه نفت جهان از این تنگه عبور می‌کند، ناامنی در آن تأثیر مستقیمی بر قیمت انرژی و امنیت اقتصادی اروپا دارد. این موضوع، انگیزه‌ای قوی برای متحدان اروپایی جهت یافتن راه‌حل است.

دولت آمریکا به رهبری دونالد ترامپ، از متحدان ناتو به دلیل عدم مشارکت کافی در تلاش‌ها برای بازگشایی تنگه هرمز انتقاد کرده است. این نشست، واکنشی به این فشار‌ها برای ایفای نقش بیشتر اروپایی‌ها در تأمین امنیت این آبراه است.