رئيس جمهور سابق کشورمان گفت: اگر يك سليقه و روش بخواهد كارها را در دست بگيرد و هر كه را نمي پسندد، به هر قيمتي از صحنه خارج كند، وضع همين خواهد شد كه مي‌بينيد؛ ولي اگر اين احساس و درك به وجود آيد كه اعمال چنين روش و سياستي نه به نفع اقتصاد كشور است نه به نفع مصالح ملت و نه به نفع نظام، بايد عوض شود .

به گزارش روابط عمومي بنياد باران، حجت الاسلام والمسلمين سيد محمد خاتمي در ديدار صميمانه با خبرنگاران حوزه دولت اصلاحات که به مناسبت روز خبرنگار صورت گرفت، ضمن تبريک اين روز، با اشاره به شرايط کشور در آستانه انتخابات دور بعدي رياست جمهوري اظهار داشت: بايد شيوه‌هاي منطقي‌تر كه هم به حقوق و آزادي‌هاي مردم پايبند است و هم پيشرفت كشور را مي‌خواهد و هم به و موفق شدن آن کمک مي‌کند حاکم شود در اين صورت وضعيت مناسبي پيش مي آيد كه انتخابات مي تواند پرشورتر و منشا خير گردد.
خاتمي با بيان اينکه در جامعه‌اي که به سادگي در آن تهمت زده مي‌شود و به نام افشاگري دروغ رواج مي‌يابد، تصريح کرد: اين مسائل باعث مي‌شود که سرمايه‌ها از بين برود که اين اخلاق اسلامي نيست.
وي تاکيد کرد: برخي اوقات هم اصول به خرافه کشيده مي‌شود.

خاتمي گفت: ما اصولگراييم؛ اما مهم اين است که اصول را چه بدانيم. فروع را اصول دانستن و زير پا گذاشتن اصول به اسم اصول درست نيست. همه ما اصولگراييم. تفاوت امام با ديگران در اين نيست که مرجع تقليد بود و توصيه به نماز و روزه و... مي‌کرد. اين را همه مي‌گويند ومي گوييم اصول مسلم اسلام است و امام هم به شدت روي آنها تکيه داشت. ولي تفاوت امام اين است که مي‌گفت اين اسلام بايد در زندگي انسان دخالت کند و نظام بسازد و الگو باشد.
رئيس جمهور سابق کشورمان با طرح اين پرسش که منظور از الگو سازي چيست خاطر نشان کرد: يک وجه اين موضوع اخلاقي است که متاسفانه خيلي کم مورد توجه قرار گرفته و گاهي بداخلاقي‌هايي مي‌شود که شايد نظام‌هاي غير ديني مرتکب اين بداخلاقي‌هاي بزرگ نشوند. امام اينها را مي‌خواست.

وي وجه ديگر الگوسازي را آزادي‌هاي مشروع دانست و يادآور شد: ما جمهوري اسلامي را مي‌خواهيم که مردم در آن حاکم باشند و احساس آزادي‌هاي مشروع کنند. قانون اساسي با راي مردم تعيين شده و براي مردم حقوق اساسي قائل شده است. قدرت متمرکز محدود شده و اين خيلي مهم است.

رئيس بنياد باران تفاوت نظام مردم‌سالار با غير آن را در قدرت متمرکز عنوان کرد و اظهار داشت: نظام مرم‌سالار تحت نظارت و کنترل مردم است و نقد کردن نه تنها ممنوع نيست، بلکه تشويق هم مي‌شود و هر وقت مردم اراده کنند، بدون توسل به زور، قدرت را جابجا مي‌کنند. در حکومت‌هاي غير مردم‌سالار اينگونه نيست و حكومت خود را در قبال مردم مسئول نمي‌داند و هر صدايي برخيزد که او را نقد کند، به عنوان برانداز سرکوب مي‌کند.

وي با اشاره به تصميم خود براي شرکت يا عدم شرکت در انتخابات نيز گفت: به هر حال وضعيت چندان روشن نيست گرچه همه ما در مقابل ايران و انقلاب مسئوليم و بايد وظيفه خود را انجام دهيم.
رئيس جمهور سابق کشورمان تصريح کرد: من در مورد خودم از وضعي كه دارم ناراضي نيستم؛ من اعتقاداتي دارم و تشخيص‌هايي كه نمي‌توانم از آنها دست بردارم.
رئيس موسسه بين‌المللي گفت‌وگوي فرهنگها و تمدنها با بيان اينکه امروز هم مي‌كوشم در حد توان اندکم از آن اسلام و انديشه‌اي كه درست مي‌دانم چه در داخل و چه در خارج دفاع كنم، خاطرنشان کرد: ممكن است صداي ما خيلي بلند نباشد، ولي اينها وظيفه را از دوش ما بر نمي دارد.

به گفته وي، دفاع از اسلام منطق، اسلام آزادي و اسلام انسان در برابر ننگ نظرريا و گرايش‌هاي افراطي به نام اسلام كه بيشترين بهانه را به دشمنان براي تسلط بر دنياي اسلام و سركوب ملت‌ها داده است، امر مهمي است كه براي آن همه تلاش خود را كرده و مي‌كنم.
خاتمي اظهار داشت: در دفاع از صلح و اخلاق و نقد افراط و خشونت ونيز دفاع از حرمت و حيثيت ملت بزرگوار ايران اينها كاري است كه هر چه از دستم بر آيد كوتاهي نخواهم كرد؛ ابدا هم ناراضي نيستم و وقتي انسان از كاري راضي است داغي ندارد كه آن را رها كند.

محدوديت براي کشور خطر ايجاد مي‌کند
رئيس جمهور سابق کشورمان در بخش ديگري از سخنان خود در جمع خبرنگاران با اشاره به ماه مرداد ماه بسيار مهمي از لحاظ تارخي است، گفت: يکي از اموري که هويت يک ملت را شکل مي‌دهد، خاطرات جمعي مشترك است. درست است که زبان، سرزمين، آداب و رسوم و... همه در ايجاد يک ملت موثر هستند و ولي بالضروره همه يک ملت به زبان واحد سخن نمي‌گويند يا حتي از يك قوم نيستند.
وي افزود: آن نکته اساسي که پديده ملت را شکل مي‌دهد، خاطره جمعي براي افرادي است که در يک محدوده به سر مي‌برند و آن خاطرات مربوط به حوادث تلخ و شيرين است. ما در مرداد دو حادثه داريم که برايمان خاطره مشترک بسيار مهمي را به وجود آورده است. يکي صدور فرمان مشروطيت و ديگري کودتاي آمريكايي 28 مرداد عليه دولت ملي دکتر مصدق. البته در اين ماه حوادث ديگري هم هست. يا مثلا در خرداد ماه که قيام 15 خرداد يا سوم خرداد حماسه آزادسازي خرمشهر وجود دارد. مرداد از جمله مقطع‌هاي مهم است که در آن حوادثي رخ داده که باعث شده ما ملت احساس نزديکي بيشتري نسبت به هم کنيم.

خاتمي شکست مشروطيت را به دليل که موجب شد دولت و نهضت ملي با شکست رو به رو شد، منشا جستجو دانست و گفت: بايد جستجو و بررسي کنيم و سطحي نگري نکنيم. البته حوادث بعدي را هم مي‌توانيم در سايه توجه به اين مسائل تحليل کنيم و نسبت به اوج حرکت ملت ما که انقلاب اسلامي است نيز بايد هوشيار باشيم؛ راجع به حرکت اصلاحات نيز اينگونه مي‌توان تحليل کرد. ما نبايد از اين مسائل سطحي گذر کنيم.
رئيس بنياد باران اظهار داشت: البته هم در مشروطيت و هم در نهضت ملي مساله‌اي مطرح بود و آن «حاکميت مردم» است. مشروطيت براي حاکميت مردم بر سرنوشت خودشان تحقق پيدا کرد و کار مهمي بود و نهضت ملي براي دفاع از حقوق ملت و حاکميت ملت بود که آن هم با مشکل مواجه شد. البته مساله «آزادي» به عنوان جان مايه يک نظام مردم‌سالار در هردو نقش محوري داشت و در دنياي امروز بزرگترين بستر آزادي «رسانه» به معني صحيح کلمه است و به همين دليل بخصوص از طرف دولت‌ها مورد تهديد هستند.

خاتمي اظهار داشت: دولت‌هايي که به مردم متکي نيستند يا کمتر متکي هستند، از آزادي هراس دارند. البته گاهي هم اين هراس بي‌جا نيست، مانند کشور ما که خطرات بيگانه در آن زياد است و جنبه‌هاي دموکراسي هنوز در جامعه پايدار نشده است، بيگانگان ممکن است نفوذ کنند و ضربه بزنند. اين را نبايد ناديده بگيريم و مطلق نگاه نکنيم. چه بسا برخي محدود کردن‌ها با نيت صادقانه‌اي باشد و براي جلوگيري از نفوذ برخي تهديدها باشد.
رئيس جمهور سابق کشورمان با اشاره به اينکه آزادي هيچ وقت نمي‌تواند محدوديت ايجاد کند، تصريح کرد: اين تصور غلطي است؛ هيچ وقت آزادي خطر ايجاد نمي‌کند. بلکه محدوديت است که مي‌تواند بستر براي نفوذ دشمن ايجاد کنند.